Cách Chỉnh Rơ Le Máy Nén Khí Đúng Chuẩn, An Toàn Và Bền Lâu

Để máy hoạt động hiệu quả và bền bỉ, việc biết cách chỉnh rơ le máy nén khí đúng cách là vô cùng quan trọng. Nếu chỉnh sai, bạn không chỉ làm giảm hiệu suất mà còn có thể gây nguy hiểm cho cả người sử dụng và máy móc. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách chỉnh rơ le máy nén đúng chuẩn, đảm bảo an toàn và kéo dài tuổi thọ cho thiết bị của bạn.

Rơ Le Máy Nén Khí Là Gì?

Rơ le máy nén khí còn được gọi là công tắc áp suất. Đây là bộ phận có nhiệm vụ tự động ngắt và kết nối điện cho động cơ máy nén dựa trên áp suất trong bình chứa.

Vai trò và chức năng chính

• Điều khiển tự động: Khi áp suất khí trong bình chứa đạt đến mức cài đặt tối đa, rơ le sẽ tự động ngắt điện, dừng hoạt động của máy nén. Ngược lại, khi áp suất giảm xuống dưới ngưỡng thiết lập tối thiểu, rơ le sẽ đóng mạch, cho phép máy nén hoạt động trở lại.
• Bảo vệ hệ thống: Đảm bảo máy nén khí không làm việc quá tải, bảo vệ động cơ và các bộ phận khác khỏi hư hỏng do áp suất vượt mức cho phép.
• Duy trì áp suất ổn định: Giúp duy trì áp suất khí trong hệ thống nằm trong khoảng an toàn và hiệu quả cho các thiết bị sử dụng khí nén.

Phân loại và nguyên lý hoạt động

Dựa theo nguyên lý hoạt động rơ le tự ngắt máy nén khí được chia thành 2 loại:

1. Rơ le áp suất cơ khí: Hoạt động dựa trên nguyên lý cơ học đơn giản. Khi áp suất thay đổi, lò xo trong rơ le sẽ co giãn, kích hoạt các tiếp điểm điện để đóng/ngắt mạch.
2. Rơ le áp suất điện tử: Sử dụng các cảm biến điện tử để đo áp suất và điều khiển chính xác hơn. Thường được tích hợp trong các hệ thống máy nén khí hiện đại.

Về nguyên lý hoạt động, khi máy nén khí bắt đầu nén khí vào bình chứa, áp suất sẽ tăng dần. Khi đạt đến mức giới hạn trên (thường từ 7-8 bar), rơ le sẽ tác động ngắt điện, dừng quá trình nén. Khi áp suất giảm xuống mức giới hạn dưới do sử dụng khí nén, rơ le sẽ đóng mạch, kích hoạt máy nén hoạt động trở lại.

Khi Nào Cần Chỉnh Rơ Le Máy Nén Khí?

Việc điều chỉnh rơ le máy nén khí không phải lúc nào cũng cần thiết, nhưng có những trường hợp cụ thể đòi hỏi bạn phải thực hiện điều chỉnh để đảm bảo hiệu quả và an toàn. 

Các trường hợp phổ biến cần chỉnh rơ le

Lắp đặt máy nén khí mới

Khi lắp đặt một máy nén khí mới, rơ le thường được cài đặt ở mức mặc định từ nhà sản xuất. Tuy nhiên, mức này có thể không phù hợp với nhu cầu sử dụng cụ thể của bạn, vì vậy việc điều chỉnh là cần thiết để tối ưu hóa hiệu suất làm việc.

Thay đổi nhu cầu áp lực cho thiết bị khí nén

Mỗi thiết bị sử dụng khí nén đều có yêu cầu áp suất làm việc riêng. Khi bạn thay đổi công cụ, máy móc hoặc mục đích sử dụng, việc điều chỉnh lại rơ le để phù hợp với nhu cầu áp suất mới là điều cần thiết.

Ví dụ:

• Súng phun sơn: yêu cầu áp suất thấp (2-3 bar).
• Cờ lê khí nén: yêu cầu áp suất trung bình (5-6 bar).
• Máy đục bê tông: yêu cầu áp suất cao (7-8 bar).

Máy nén khí gặp sự cố áp suất, khí nén không ổn định

Khi bạn nhận thấy máy nén khí hoạt động bất thường như:

• Máy nén chạy liên tục không ngắt.
• Áp suất không đạt được mức yêu cầu.
• Máy nén tự động ngắt và khởi động lại quá thường xuyên.
• Van xả khẩn cấp thường xuyên xì hơi.

Đây đều là những dấu hiệu cho thấy rơ le cần được kiểm tra và điều chỉnh lại.

Những rủi ro nếu không chỉnh rơ le đúng cách

Nếu không nắm rõ cách chỉnh rơ le máy nén khí dẫn tới:

• Giảm tuổi thọ máy nén: Áp suất cài đặt quá cao khiến động cơ phải làm việc vất vả hơn, dẫn đến mau hỏng.
• Lãng phí năng lượng: Máy nén chạy liên tục hoặc ngắt/bật quá thường xuyên sẽ tiêu thụ nhiều điện năng hơn.
• Hư hỏng bình chứa: Áp suất quá cao có thể làm ảnh hưởng đến các mối hàn và độ bền của bình chứa.
• Nguy cơ mất an toàn: Trong trường hợp nghiêm trọng, áp suất quá cao có thể gây nổ bình chứa, đe dọa đến tính mạng người sử dụng.
• Thiết bị sử dụng khí nén hoạt động không hiệu quả: Áp suất quá thấp sẽ khiến các thiết bị sử dụng khí nén không đạt được công suất tối ưu.

Cấu Tạo Và Các Thành Phần Chính Của Rơ Le Máy Nén Khí

Để hiểu rõ cách chỉnh rơ le máy nén khí, trước tiên chúng ta cần nắm vững cấu tạo và các thành phần chính của nó. Thiết bị này có cấu tạo khá phức tạp nhưng hoạt động theo nguyên lý đơn giản.

Mô tả chi tiết cấu tạo rơ le

Rơ le máy nén khí thường bao gồm các bộ phận chính sau:

1. Vỏ bảo vệ: Làm bằng nhựa cứng hoặc kim loại, bảo vệ các bộ phận bên trong khỏi tác động bên ngoài và các yếu tố môi trường.
2. Bộ phận đo áp suất: Thường là màng đàn hồi hoặc ống Bourdon, có khả năng biến dạng dưới tác dụng của áp suất khí nén.
3. Bộ phận tiếp điểm điện:
   • Tiếp điểm thường mở.
   • Tiếp điểm thường đóng.
   • Các đầu nối dây điện.
4. Bộ phận điều chỉnh:

• Vít điều chỉnh áp suất cắt.
• Vít điều chỉnh áp suất đóng hoặc dải áp suất.
• Lò xo điều chỉnh lực.

1. Bộ phận kết nối khí nén: Đầu nối để kết nối rơ le với hệ thống khí nén, thường sử dụng ren tiêu chuẩn.

Vị trí lắp đặt rơ le trên máy nén khí

Rơ le áp suất thường được lắp đặt ở các vị trí sau:

• Trên bình chứa khí: Vị trí phổ biến nhất, nơi rơ le có thể đo trực tiếp áp suất trong bình.
• Trên đường ống dẫn khí: Trong một số thiết kế, rơ le được lắp trên đường ống dẫn khí chính.
• Trên bảng điều khiển: Ở các máy nén khí hiện đại, rơ le có thể được tích hợp vào bảng điều khiển điện tử.

Vị trí lắp đặt thường được thiết kế để tối ưu hóa việc đo áp suất và điều khiển máy nén một cách chính xác, đồng thời dễ dàng tiếp cận khi cần điều chỉnh.

Sơ đồ nguyên lý và hình ảnh minh họa

Nguyên lý hoạt động của rơ le áp suất có thể được mô tả theo sơ đồ sau:

1. Khi áp suất trong bình chứa tăng lên, áp lực tác động lên màng đàn hồi hoặc ống Bourdon.
2. Áp lực này được truyền thông qua hệ thống đòn bẩy cơ khí.
3. Khi áp suất đạt đến mức cài đặt tối đa (cut-out), đòn bẩy sẽ tác động lên tiếp điểm điện, ngắt mạch điện động cơ.
4. Khi áp suất giảm xuống mức cài đặt tối thiểu (cut-in), lò xo sẽ đẩy đòn bẩy trở lại vị trí ban đầu, đóng mạch điện và khởi động lại động cơ.

Việc hiểu rõ các thành phần và nguyên lý hoạt động của rơ le sẽ giúp bạn tự tin hơn khi thực hiện các thao tác điều chỉnh, đồng thời nhận biết được các vấn đề tiềm ẩn nếu có.

Hướng Dẫn Cách Chỉnh Rơ Le Máy Nén Khí Đúng Chuẩn

Để có thể chỉnh áp máy nén khí chuẩn kỹ thuật, tăng độ bền cho máy cũng như rơ le. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách điều chỉnh rơ le được chia sẻ bởi các kỹ thuật tay nghề cao:

Chuẩn Bị Trước Khi Chỉnh

Trước khi bắt đầu chỉnh rơ le máy nén khí, cần thực hiện một số bước chuẩn bị để đảm bảo an toàn và hiệu quả:

1. Trang bị dụng cụ cần thiết:

• Cờ lê hoặc mỏ lết phù hợp với kích thước vít điều chỉnh.
• Tua vít phẳng hoặc chữ thập (tùy loại rơ le).
• Găng tay bảo hộ.
• Kìm điện (nếu cần điều chỉnh dây điện).
• Đồng hồ đo áp suất (để kiểm tra).

1. Đảm bảo an toàn:

• Ngắt nguồn điện hoàn toàn: Tắt máy và rút phích cắm hoặc ngắt aptomat.
• Xả áp suất trong bình chứa: Mở van xả để giảm áp suất về 0.
• Đảm bảo khu vực làm việc khô ráo, tránh nguy cơ điện giật.

1. Xác định vị trí rơ le và tháo rơ le (nếu cần):

• Rơ le thường được đặt trên bình chứa hoặc gần bảng điều khiển.
• Một số loại rơ le cần phải tháo nắp bảo vệ để tiếp cận các vít điều chỉnh.
• Ghi nhớ vị trí ban đầu của các vít điều chỉnh làm mốc tham chiếu.

Các Bước Cách Chỉnh Rơ Le Máy Nén Khí

Sau khi hoàn tất các bước chuẩn bị, bạn có thể bắt đầu tiến hành điều chỉnh rơ le theo các bước sau:

1. Xác định vít điều chỉnh

• Vít chính (P): Điều chỉnh áp suất ngắt (cut-out) – thường là vít lớn hơn.
• Vít phụ (ΔP): Điều chỉnh chênh lệch áp suất (differential) – vít nhỏ hơn, xác định khoảng cách giữa áp suất ngắt và áp suất đóng.

2. Hướng dẫn vặn con ốc đúng chiều

• Để tăng áp suất ngắt (cut-out):

• Vặn vít chính (P) theo chiều kim đồng hồ.
• Mỗi vòng vặn sẽ tăng áp suất khoảng 0.5 – 1 bar (tùy loại rơ le).

• Để giảm áp suất ngắt (cut-out):

• Vặn vít chính (P) ngược chiều kim đồng hồ.

• Để tăng khoảng chênh lệch áp suất (nghĩa là giảm áp suất đóng):

• Vặn vít phụ (ΔP) theo chiều kim đồng hồ.
• Điều này sẽ làm giảm áp suất đóng (cut-in), tạo khoảng chênh lệch lớn hơn.

• Để giảm khoảng chênh lệch áp suất (nghĩa là tăng áp suất đóng):

• Vặn vít phụ (ΔP) ngược chiều kim đồng hồ.

3. Kiểm tra áp suất khuyến nghị

Hầu hết các nhà sản xuất máy nén khí khuyến nghị áp suất làm việc trong khoảng:

• Áp suất ngắt (cut-out): 7-8 bar
• Áp suất đóng (cut-in): 5-6 bar
• Chênh lệch áp suất (differential): khoảng 2 bar

Lưu ý: Cần tham khảo hướng dẫn sử dụng từ nhà sản xuất để biết thông số chính xác cho từng loại máy nén khí.

4. Lưu ý an toàn khi điều chỉnh

• Tuyệt đối không nâng áp suất quá mức cho phép của bình chứa, thường được ghi trên nhãn thông số kỹ thuật.
• Không vặn quá chặt các vít điều chỉnh để tránh làm hỏng cơ cấu bên trong.
• Điều chỉnh từng chút một và kiểm tra kết quả sau mỗi lần điều chỉnh.
• Đối với người không có kinh nghiệm, chỉ nên điều chỉnh trong phạm vi nhỏ (±0.5 bar) so với cài đặt ban đầu.

Test Lại Máy Và Hiệu Chỉnh Lần Cuối

Sau khi đã điều chỉnh rơ le máy nén khí xong, bạn cần kiểm tra lại hoạt động của máy nén khí:

1. Bật máy và kiểm tra áp lực hoạt động:

• Đóng tất cả các van xả và đường khí ra.
• Bật máy nén khí và quan sát đồng hồ áp suất.
• Ghi lại áp suất khi máy tự động ngắt (cut-out).
• Mở van xả từ từ để giảm áp suất và ghi lại mức áp suất khi máy tự động khởi động lại (cut-in).

1. Theo dõi hoạt động của rơ le:

• Đảm bảo máy nén khí hoạt động ổn định qua vài chu kỳ nén-ngắt.
• Kiểm tra xem có hiện tượng bất thường như: tiếng ồn lạ, rung động mạnh, quá nóng, hoặc van an toàn xả.

1. Điều chỉnh lại khi cần thiết:

• Nếu máy ngắt/đóng ở áp suất không như mong muốn, lặp lại quy trình điều chỉnh.
• Nếu van an toàn xả trước khi máy ngắt, cần giảm áp suất ngắt (cut-out).
• Kiểm tra sự hoạt động của van xả tự động (nếu có).

Bạn có thể tìm hiểu thêm về các loại máy nén khí mini tại website của Máy nén khí Lucky để lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu của mình.

Các Lỗi Khi Chỉnh Rơ Le Máy Nén Khí Và Cách Khắc Phục

Trong quá trình sử dụng và điều chỉnh rơ le máy nén khí, bạn có thể gặp phải một số lỗi phổ biến. Dưới đây là các lỗi thường gặp và cách khắc phục:

Lỗi Van Xả Khẩn Cấp Bị Xì Hơi Sớm

Nguyên nhân:

• Áp suất ngắt (cut-out) được cài đặt quá cao, vượt quá ngưỡng an toàn của van xả khẩn cấp.
• Van xả khẩn cấp đã bị điều chỉnh ở mức quá thấp.
• Van xả bị lỗi hoặc hỏng do lâu ngày sử dụng.

Cách khắc phục:

1. Điều chỉnh lại áp suất ngắt: Giảm áp suất ngắt xuống thấp hơn ngưỡng hoạt động của van xả (thường là 10% thấp hơn áp suất xả của van an toàn).
2. Điều chỉnh van xả khẩn cấp (nếu cần thiết):

• Xả hết áp suất trong bình chứa.
• Tháo vòng khóa bảo vệ van xả.
• Nới lỏng đai ốc hãm bên ngoài.
• Để tăng áp suất xả: vặn phần điều chỉnh bên trong theo chiều kim đồng hồ.
• Để giảm áp suất xả: vặn phần điều chỉnh bên trong ngược chiều kim đồng hồ.
• Siết chặt đai ốc hãm và lắp lại vòng khóa bảo vệ.

1. Kiểm tra hoặc thay thế van xả nếu bị hỏng:

• Nếu van xả vẫn hoạt động không đúng sau khi điều chỉnh, có thể cần thay thế van mới.
• Luôn sử dụng van xả có thông số kỹ thuật phù hợp với bình chứa.

Lỗi Van Một Chiều Bị Hỏng – Máy Chạy Liên Tục

Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết:

• Máy nén khí chạy liên tục không ngắt.
• Áp suất trong bình không tăng hoặc tăng rất chậm.
• Có tiếng xì hơi từ khu vực van một chiều.
• Khi tắt máy, áp suất trong bình giảm nhanh chóng.

Hướng dẫn tháo, vệ sinh và lắp lại van một chiều:

1. Chuẩn bị:

• Ngắt nguồn điện.
• Xả hoàn toàn áp suất trong bình chứa.
• Chuẩn bị mỏ lết hoặc cờ lê phù hợp.

1. Tháo van một chiều:

• Xác định vị trí van một chiều (thường nằm giữa đầu bơm và bình chứa).
• Sử dụng mỏ lết để tháo van một chiều ra khỏi hệ thống.

1. Kiểm tra và vệ sinh:

• Tháo rời các thành phần của van (lò xo, miếng cao su/kim loại).
• Kiểm tra tình trạng miếng cao su/kim loại (phải còn nguyên vẹn, không nứt, không biến dạng).
• Làm sạch cẩn thận bằng khăn sạch hoặc khí nén.
• Kiểm tra lò xo (phải đàn hồi tốt, không bị biến dạng).

1. Lắp lại van:

• Lắp các bộ phận theo đúng thứ tự ban đầu.
• Đảm bảo miếng cao su/kim loại được đặt đúng hướng.
• Siết chặt van vào hệ thống (không siết quá chặt để tránh làm hỏng ren).
• Kiểm tra độ kín bằng cách bật máy và nghe tiếng xì hơi.

Không Xả Nước hoặc Dầu Định Kỳ

Tác hại của việc không xả nước/dầu định kỳ:

• Ăn mòn bình chứa từ bên trong, giảm tuổi thọ và độ an toàn.
• Làm hỏng van, thậm chí cả rơ le do hơi ẩm và cặn bẩn.
• Làm giảm hiệu suất máy nén khí.
• Ảnh hưởng đến chất lượng khí nén cung cấp cho công cụ.

Các bước xả nước/dầu an toàn sau khi chỉnh rơ le:

1. Xả hàng ngày:

• Tắt máy nén khí.
• Xả hết áp suất trong bình chứa (hoặc giảm xuống dưới 1 bar).
• Mở van xả nước ở đáy bình (thường gọi là “rốn xả nước”).
• Để nước/dầu thoát ra hoàn toàn.
• Đóng van xả trước khi sử dụng lại máy.

1. Xây dựng lịch trình xả định kỳ:

• Đối với sử dụng thường xuyên: xả nước hàng ngày.
• Đối với sử dụng không thường xuyên: xả nước sau mỗi lần sử dụng.
• Ghi chép lại lịch xả để theo dõi.

1. Xem xét lắp đặt van xả tự động:

• Đối với hệ thống sử dụng thường xuyên, cân nhắc lắp đặt van xả nước tự động để tiết kiệm thời gian và đảm bảo việc xả được thực hiện đều đặn.

Việc xử lý các lỗi phổ biến này một cách kịp thời và đúng cách sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của máy nén khí và đảm bảo hiệu suất làm việc tối ưu.

Nắm rõ cách chỉnh rơ le máy nén khí đảm bảo an toàn là ưu tiên hàng đầu khi làm việc với máy nén khí. Mọi thông tin chi tiết cần được hỗ trợ bạn có thể liên hệ trực tiếp theo số hotline để được tư vấn và hỗ trợ trực tiếp 24/7!